Αρώματα με φερομόνες – μύθος ή αλήθεια;

«Άρωμα με φερομόνες – οι γυναίκες θα σε ακολουθούν», «ανδρικό άρωμα με ορμόνες για ακαταμάχητη έλξη». Οι υποσχέσεις μοιάζουν με επιστημονική φαντασία, κι όμως τα προϊόντα πουλάνε τεράστιες ποσότητες. Υπάρχει κάτι αληθινό πίσω τους; Σε αυτό το άρθρο ξεχωρίζουμε την επιστήμη από το μάρκετινγκ: τι είναι πραγματικά η φερομόνη, τι έχουν βρει οι ερευνητές στον άνθρωπο, τι περιέχουν τα μπουκάλια με την ένδειξη «pheromone» και –το σημαντικότερο– ποιες νότες γίνονται πράγματι αντιληπτές ως αισθησιακές και γιατί.

Τι είναι η φερομόνη – ο πραγματικός ορισμός

Ο όρος καθιερώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950, όταν Γερμανοί επιστήμονες απομόνωσαν τη βομβυκόλη – την ουσία με την οποία το θηλυκό μεταξοσκώληκα προσελκύει τα αρσενικά από μεγάλες αποστάσεις. Από τότε φερομόνη ονομάζεται ένα χημικό σήμα που προκαλεί στερεότυπη, έμφυτη αντίδραση σε άλλο άτομο του ίδιου είδους: το αρσενικό πετά προς την πηγή χωρίς να «αποφασίσει» αν το θέλει.

Η λέξη «στερεότυπη» είναι το κλειδί. Η φερομόνη δεν είναι απλώς μια ευχάριστη μυρωδιά, αλλά κάτι σαν χημικός διακόπτης. Γι’ αυτό, όταν μια διαφήμιση υπόσχεται ότι ένα άρωμα θα κάνει κάθε γυναίκα ή κάθε άνδρα να αντιδράσει με συγκεκριμένο τρόπο, ουσιαστικά ισχυρίζεται ότι ανακαλύφθηκε τέτοιος διακόπτης στον άνθρωπο.

Έχουν οι άνθρωποι φερομόνες; Τι λέει η επιστήμη

Επί δεκαετίες οι επιστήμονες αναζητούν ανθρώπινες φερομόνες. Οι πιο μελετημένοι υποψήφιοι είναι τα στεροειδή ανδροσταδιενόνη και ανδροστενόνη (υπάρχουν στον ανδρικό ιδρώτα) και η οιστρατετραενόλη. Ορισμένες εργαστηριακές μελέτες αναφέρουν μικρές επιδράσεις στη διάθεση ή στην προσοχή, όμως τα αποτελέσματα δύσκολα επαναλαμβάνονται, ενώ πολλά πρώιμα πειράματα έχουν επικριθεί για μικρά δείγματα και ασαφή μεθοδολογία.

Υπάρχει και ανατομικό ζήτημα. Σε πολλά θηλαστικά οι φερομόνες ανιχνεύονται από το όργανο του Jacobson (vomeronasal). Στον ενήλικα άνθρωπο αυτό είναι υπολειμματικό, ενώ τα γονίδια των υποδοχέων του σε μεγάλο βαθμό δεν λειτουργούν. Αυτό δεν αποκλείει εντελώς τη χημική επικοινωνία – η μυρωδιά του δέρματος προφανώς μεταφέρει πληροφορίες και οι μητέρες αναγνωρίζουν τα μωρά τους από τη μυρωδιά – απέχει όμως πολύ από τον «διακόπτη» της διαφήμισης.

Τι υπάρχει στο μπουκάλι «άρωμα με φερομόνες»

Τα προϊόντα που διαφημίζονται ως «άρωμα με φερομόνες» ή «ανδρικά αρώματα με ορμόνες» περιέχουν συνήθως μικρή ποσότητα συνθετικής ανδροστενόνης, ανδροστενόλης ή παρόμοιων μορίων, αναμεμειγμένη με μια συνηθισμένη αρωματική σύνθεση. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

• Ορμόνες δεν υπάρχουν. Η ανδροστενόνη δεν είναι ορμόνη με την ιατρική έννοια και δεν περνά στο αίμα σας. Η φράση «άρωμα με ορμόνες» είναι μάρκετινγκ.
• Κάποιοι δεν τη μυρίζουν καθόλου, άλλοι την αντιλαμβάνονται σαν ούρα ή ιδρώτα. Γι’ αυτό στις καλές φόρμουλες η συγκέντρωση είναι ελάχιστη.
• Το αποτέλεσμα οφείλεται στο άρωμα γύρω της. Αν το προϊόν σάς αρέσει, ο λόγος είναι πιθανότατα οι μόσχοι, το κεχριμπάρι και η βανίλια, όχι το στεροειδές.

Αφροδισιακά αρώματα: γιατί κάποια όντως «λειτουργούν»

Το ότι η φερομόνη είναι μύθος δεν σημαίνει ότι το άρωμα δεν παίζει ρόλο στην έλξη. Απλώς ο μηχανισμός είναι άλλος – ψυχολογικός, όχι χημικός «διακόπτης».

Συνειρμοί

Η όσφρηση συνδέεται στενά με τη συναισθηματική μνήμη. Ένα άρωμα που κάποιος συνδέει με ζεστασιά, εγγύτητα ή μια βραδινή έξοδο ξυπνά αυτά τα συναισθήματα. Γι’ αυτό το ίδιο άρωμα μπορεί να είναι ακαταμάχητο για έναν άνθρωπο και ουδέτερο για άλλον.

Αυτοπεποίθηση

Όποιος αγαπά τη μυρωδιά του κινείται πιο ήρεμα και με περισσότερη σιγουριά – κι αυτό γίνεται αντιληπτό πολύ περισσότερο από τα μόρια στον αέρα. Εδώ το άρωμα πραγματικά βοηθά, αλλά μέσα από εσάς, όχι στη θέση σας.

Εγγύτητα στο δέρμα

Τα πιο αισθησιακά αρώματα συχνά δεν είναι τα πιο έντονα. Οι μόσχοι και τα κεχριμπάρια δένουν με τη φυσική μυρωδιά του δέρματος και γίνονται αισθητά από κοντά – εκεί όπου συμβαίνει και η ίδια η έλξη.

Οι νότες που ακούγονται αισθησιακές

Ορισμένες πρώτες ύλες συνδέονται ιστορικά με ζωικές, ζεστές και οικείες μυρωδιές. Σήμερα σχεδόν όλες είναι συνθετικά ή φυτικά ανάλογα, όμως η επίδρασή τους στην αντίληψη παραμένει.

Αν θέλετε να εξερευνήσετε αυτή την κατεύθυνση, ξεκινήστε από τα αρώματα με μόσχο – την πιο διακριτική και πιο «προσωπική» ομάδα. Για πιο πυκνό, βραδινό αποτέλεσμα δείτε τα αρώματα με κεχριμπάρι και εκείνα με βανίλια.

Αισθησιακά αρώματα για εκείνον και για εκείνη

Για εκείνον: ζεστά, γλυκά-πικάντικα, βραδινά

Αν ψάχνετε «άρωμα που ελκύει τις γυναίκες», η ειλικρινής απάντηση είναι: δεν υπάρχει κάποιο που να λειτουργεί σε όλες. Υπάρχουν όμως αρώματα που πολλοί βρίσκουν ελκυστικά από κοντά. Το Jean Paul Gaultier Le Male Elixir συνδυάζει λεβάντα και μέντα με μέλι, τόνκα, καπνό και βενζόη – ένα πυκνό, γλυκό και πολύ «κοντινό» άρωμα. Το Armani Stronger With You Intensely παίζει με καραμέλα toffee, κανέλα και βανίλια και είναι από τις πιο δημοφιλείς βραδινές επιλογές της κατηγορίας του.

Για εκείνη: βελούδινα, γλυκά, δερμάτινα

Αν ψάχνετε αφροδισιακό άρωμα για γυναίκες, στραφείτε σε συνθέσεις με βανίλια, λευκά άνθη και μόσχο. Το YSL Black Opium είναι σύγχρονο κλασικό με καφέ, βανίλια και λευκά άνθη. Το Juliette Has A Gun Musc Invisible είναι το αντίθετο – σχεδόν διάφανος μόσχος με γιασεμί, που ακούγεται σαν «η καλύτερη εκδοχή του δέρματός σας».

Unisex: για τους τολμηρούς

Οι niche μάρκες χρησιμοποιούν ευθέως το θέμα της αισθησιακότητας. Το New Notes Erotika Maximale είναι extrait με σαφράν, ίριδα, βιολέτα, λάβδανο και ζωικές νότες – σίγουρα όχι για το γραφείο. Το Unique’e Luxury Aphrodiziac Touch ποντάρει σε πικάντικο-λουλουδένιο ακόρντο με σαφράν, κάρδαμο, κανέλα και τριαντάφυλλο, ενώ το Maison Crivelli Ambre Chromatique είναι ένα πλούσιο, ρητινώδες κεχριμπάρι με λιβάνι, βανίλια και βενζόη. Το όνομα «αφροδισιακό» εδώ είναι καλλιτεχνική ιδέα, όχι υπόσχεση αποτελέσματος – ως αρώματα όμως εντυπωσιάζουν.

Πώς να φορέσετε ένα αισθησιακό άρωμα

1. Λιγότερο σημαίνει περισσότερο. Η αισθησιακότητα είναι θέμα εγγύτητας. Δύο ψεκασμοί – στον λαιμό και πίσω από το αυτί – αρκούν· το σύννεφο στο ασανσέρ πετυχαίνει το αντίθετο.
2. Ενυδατωμένο δέρμα. Οι μόσχοι και τα κεχριμπάρια κρατούν καλύτερα σε δέρμα με άοσμη κρέμα.
3. Δοκιμάστε στον εαυτό σας. Αυτές οι νότες εξελίσσονται διαφορετικά ανάλογα με το δέρμα – δώστε στο άρωμα τουλάχιστον μερικές ώρες πριν αποφασίσετε.
4. Σκεφτείτε την περίσταση. Τα πυκνά αρώματα με βανίλια και κεχριμπάρι είναι για το βράδυ και τον κρύο καιρό· για τη μέρα διαλέξτε πιο διάφανο μόσχο.

Συχνές ερωτήσεις